Kerstgevoel! Hoe zorg je voor kerstmagie als volwassene?

Als kind leek kerstmagie bijna vanzelf te ontstaan, je hoefde er eigenlijk maar weinig voor te doen. Er verscheen ineens een kerstboom in huis. Overal twinkelden lichtjes. Er lagen cadeautjes onder de boom waarvan je niet precies wist wat erin zat. Op school gebeurden andere dingen dan normaal. Familie kwam langs. Je mocht soms langer opblijven, er was lekker eten en iedereen kleedde zich speciaal. En het belangrijkste: iemand anders regelde dat allemaal voor je. Dat is nu natuurlijk wel anders…

Kerst is minder magisch dan vroeger

Nu zijn wij degenen die de boom naar binnen sleept of van zolder haalt. Wij moeten bedenken wat iedereen cadeau krijgt. We doen de boodschappen voor het kerstdiner en moeten het waarschijnlijk ook nog klaarmaken. En terwijl we vroeger alleen maar hoefden af te tellen tot kerst, zitten we nu misschien op 23 december om half elf ’s avonds nog cadeautjes in te pakken terwijl we ons afvragen waarom we hier in vredesnaam zo laat mee zijn begonnen.

Niet zo gek dus als kerst wat van haar magie verliest. Maar ik geloof absoluut dat kerst ook als volwassene magisch kan voelen. Misschien zelfs nog wel méér dan vroeger. Alleen ontstaat die magie niet meer helemaal vanzelf. Je moet er ietsjessss meer je best voor doen…

Wat is kerstmagie eigenlijk?

Kerstmagie of ‘kerstgevoel’ is natuurlijk een nogal vage term. Voor mij is het een combinatie van aan de ene kant nostalgie, herinneringen aan het verleden en tradities van vroeger. En anderzijds juist dat gevoel van verwachting. Uitkijken naar dat wat er allemaal nog komen gaat. Ik denk dat het kerstgevoel zich schuilhoudt precies in het midden tussen vroeger en straks. Het is eigenlijk best ongrijpbaar. Het is er even, en een moment later is het vaak alweer weg. Juist dat maakt het zo magisch, vind ik.

Kerstmagie ervaar je vooral wanneer je helemaal in het NU bent. En als volwassenen is dat helaas een stuk moeilijker te realiseren dan toen we nog klein waren. Als jonge guppies waren we nog zonder zorgen. Zonder ellenlange to-do-lijstjes. En misschien maken we als volwassenen één belangrijke denkfout: we verwachten dat dat gevoel als vanzelf moet ontstaan.

Ergens klopt dat ook wel, je kunt het immers niet afdwingen. Zo van “ik wil nu even kerstgevoel ervaren, graag. Danku, universum.” Zo werkt het natuurlijk niet. Maar de realiteit is wél dat je nu zélf de omstandigheden moet creëren waardoor kerstmagie überhaupt kan ontstaan.

Kerstmagie creëren voor anderen

Eén van de leukste dingen aan volwassen zijn, is dat je niet alleen kerstmagie kunt ervaren, maar het ook voor iemand anders kunt creëren. Als kind stonden we vooral aan de ontvangende kant: iemand versierde het huis, bedacht de cadeautjes, maakte lekker eten en zorgde voor tradities. Als volwassene kun jij ineens degene zijn die een ander dat bijzondere gevoel geeft. Je kunt de magie (zoals Gloria Estefan zo mooi bezingt) ervaren door andermans ogen. En daar hoef je trouwens echt geen kinderen voor te hebben, kan ik je beloven.

Maar ik heb wel geleerd dat ik voor het ervaren van die magie wel uit de regelmodus moet komen. Kerstmagie maken voor een ander zit wat mij betreft vooral in aandacht. Onthouden wat iemands favoriete kerstkoekjes zijn en die speciaal meenemen. Een cadeau niet alleen kopen, maar prachtig inpakken. Iemand uitnodigen voor een kerstfilmavond en zorgen dat bij binnenkomst de kaarsjes branden en er iets lekkers klaarstaat. Samen een kerstreisje plannen en maken. Een klein kerstpakketje samenstellen voor iemand die een moeilijke decembermaand heeft. Of stiekem iets regelen waarvan je weet dat de ander er ontzettend blij van wordt.

De kracht van verrassing

Het verschil zit vaak niet in hoeveel geld of werk je erin stopt, maar in het gevoel: iemand heeft hier aan mij gedacht. En onderschat vooral de kracht van verrassing niet! Als volwassene weten we meestal precies wat er gaat gebeuren. We maken onze eigen agenda, bestellen onze eigen spullen en regelen ons eigen leven. Juist daarom kan iets onverwachts en iets wat compleet voor je geregeld is zo leuk zijn. Een klein cadeautje dat nergens voor nodig was, een spontane uitnodiging, een kerstkaart met een persoonlijke boodschap of ineens iemands favoriete kerstsnack voor de deur: er gebeurt iets wat je niet zelf hebt georganiseerd.

Het mooie is dat het maken van kerstmagie voor iemand anders óók onderdeel wordt van je eigen kerstbeleving. Je hebt voorpret terwijl je iets bedenkt, plezier tijdens het voorbereiden en vervolgens de reactie van de ander. Misschien is dat wel een van de manieren waarop kerstmagie als volwassene verandert: je bent niet meer alleen degene die hoopt dat er iets bijzonders gebeurt. Je kunt zelf degene zijn die ervoor zorgt dat het gebeurt.

Kerstmagie voor jezelf

Maar natuurlijk mogen (of moeten!) we zelf ook ontvanger zijn van de kerstmagie. We zijn met kerst vaak behoorlijk goed in bedenken wat andere mensen leuk vinden. Welke cadeautjes zouden ze graag krijgen? Wat zullen we eten? Welke activiteiten vinden de kinderen leuk? Maar stel jezelf tussendoor ook eens een andere vraag: waar krijg ík eigenlijk dat echte kerstgevoel van?

Misschien wil jij ieder jaar vijf kerstshows bezoeken, word je ontzettend gelukkig van uitgebreid cadeautjes inpakken met kerstmuziek aan of wil je op zondagochtend in december rustig koffie drinken bij de kerstboom. Misschien is er een kerstfilm die niemand anders leuk vindt, een gerecht dat jij ieder jaar wilt eten of een traditie waar vooral jij aan gehecht bent. De les die ik geleerd heb? Maak daar bewust tijd en ruimte voor. Niet alles wat we met kerst doen, hoeft in dienst te staan van anderen.

Verwen & verras jezelf

Wat ik altijd probeer te doen (met wisselend succes moet ik wel zeggen, haha) is mezelf niet alleen als organisator en de producer van kerst te zien, maar ook als deelnemer. Ik probeer vaker bewust stil te staan bij wat ik heb gecreëerd. De kerstboomlichtjes aandoen, iets lekkers inschenken en gewoon even een kwartiertje kijken naar die boom waar ik zoveel werk in heb gestoken.

En je mag ook jezelf een beetje verwennen of verrassen. Koop een adventskalender waar je écht enthousiast van wordt en kijk niet vooraf wat erin zit. Bestel iets moois voor onder de boom. Koop die veel te dure warme chocolademelk tijdens het kerstshoppen omdat het voor jou bij de ervaring hoort. Trek een middag uit voor iets waar jij al weken naar uitkijkt. En zeg ook eens nee tegen dingen die je zelf niet wil doen.

Nostalgie & kerst

Nostalgie en kerst zijn natuurlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een kerstliedje dat je vroeger thuis altijd hoorde, een ornament dat al tientallen jaren meegaat, de geur van een bepaald gerecht of die ene kerstfilm die je ieder jaar opnieuw kijkt: zulke dingen kunnen in één klap een hele verzameling herinneringen en gevoelens oproepen. En dat is niet zo gek. Ons brein legt voortdurend verbindingen tussen wat we waarnemen en wat we meemaken. Hoe vaker specifieke geuren, muziek, smaken en rituelen terugkomen tijdens fijne kerstperiodes, hoe sterker die associaties worden.

Ik denk daarom dat nostalgie een ontzettend en belangrijk en krachtig ingrediënt is voor kerstmagie. Haal dus vooral die oude kerstballen weer tevoorschijn. Maak het recept dat je vader vroeger kookte met Kerst, kijk voor de twintigste keer dezelfde kerstfilm en draai de kerstmuziek waar je mee bent opgegroeid. Juist de herinnering en de herkenning kan dat heerlijke gevoel geven van: ja, dit is kerst!

Verlang niet te veel naar vroeger

Maar ik heb wel gemerkt: nostalgie kan ook een valkuil zijn als je er vooral naar velangt om kerst precies zo te laten voelen als vroeger. Want dat gaat niet. Je bent veranderd, de mensen om je heen zijn veranderd en je leven ziet er anders uit. Bovendien kijk je waarschijnlijk – net als ik – met een behoorlijk kerstrode glitterbril naar kerst uit je jeugd, haha. We herinneren ons de mooie dingen en gezelligheid nu eenmaal makkelijker dan het moment waarop iemand chagrijnig was of het kerstdiner tegenviel.

Ik zie nostalgie daarom liever als een soort bouwstenen voor nieuwe kerstherinneringen. Ik probeer mee te nemen wat ik nog steeds mooi en speciaal en dierbaar vind van vroeger, maar voeg daar ieder jaar nieuwe tradities, mensen, smaken, muziek en ervaringen aan toe die passen bij mijn leven nu. Misschien is iets wat ik dit jaar voor het eerst doe over tien of twintig jaar datgene waarvan ik zeg: zonder dit voelt het voor mij niet als kerst. Kerstmagie is een mix van nieuw en oud. Van vroeger en nu.

Kerstgevoel ervaren = op tijd beginnen

Als je kerstmagie wilt creëren, zou ik vooral niet wachten tot december. Een groot deel van het plezier zit juist in de voorbereiding en het vooruitkijken. Als je mij al wat langer volgt, dan weet je: Kerst is voor mij absoluut niet een feestje dat alleen in december plaatsvindt. Mijn kerstseizoen duurt zo’n honderd dagen en begint ergens halverwege september. Niet omdat mijn kerstboom dan al staat, maar omdat vanaf dat moment de voorpret langzaam begint.

Meer in het ‘nu’ zijn

En die voorpret is cruciaal! Psychologisch gezien kan het vooruitzicht op iets fijns ons al plezier geven. Maar de lange aanloop heeft nog een ander voordeel: op tijd beginnen zorgt ervoor dat je tijdens het kerstseizoen meer ruimte overhoudt om daadwerkelijk in het moment te zijn. Voor mij is op tijd beginnen niet alleen een manier om de kerstperiode langer te maken. Het helpt ook om er rust in te brengen en daarmee mentale ruimte te maken voor die kerstmagie.

Hoe zorg je dat je kerstmagie ook écht voelt?

Ik zei het net al: kerstmagie laat zich natuurlijk niet op commando oproepen. Je kunt niet om acht uur de kaarsjes aansteken, kerstmuziek opzetten en besluiten: zo, en nú ga ik magie voelen. Soms doe je alles ‘goed’ en gebeurt er helemaal niks. En op een ander moment loop je nietsvermoedend buiten, zie je ergens een verlichte kerstboom door een raam en is het er ineens wél.

Uitnodigen, niet afdwingen

Kerstmagie kun je uitnodigen, niet afdwingen. Maar je kunt de kans dat je dat kerstgevoel ervaart als je het mij vraagt wel vergroten. Om te beginnen door bewust aandacht te hebben voor wat er op dat moment gebeurt. Ons brein is ontzettend goed in vooruitlopen (en soms is dat ook heerlijk, zeker als het kerstvoorpret is). Maar het is ook belangrijk om in het moment te leven.

Om niet tijdens het versieren denken we alweer aan wat er nog moet gebeuren, tijdens het bezoeken van een kerstmarkt aan waar je hierna naar toe gaat of tijdens het eten van het hoofdgerecht alweer bezig zijn met wat je nog allemaal moet doen voor het dessert. Probeer af en toe bewust te stoppen en te registreren: verrek, dit is zo’n moment waar ik me weken geleden nog zo erg op verheugde. En om dan natuurlijk om je heen te kijken en het in je op te nemen.

Gebruik je zintuigen

Gebruik daarbij ook je zintuigen. Kerst is bij uitstek een zintuiglijk seizoen. Wat zie je? Wat hoor je? Wat ruik je? Wat voel je? Hoe meer je waarneemt, hoe meer je aanwezig bent in de ervaring. En hoe groter de kans dat je die kerstmagie ervaart! En wat ook belangrijk is, is dat je daarna niet gaat controleren of het gewerkt heeft. Voel ik het al? Is dit magisch genoeg? Heb ik wel genoeg kerstgevoel? Been there, done that, haha. Maar niet doen. Want dan sta je onmiddellijk weer ‘naast’ de ervaring in plaats van er midden in. Kortom: creëer de omstandigheden, vertraag, kijk, luister, ruik, proef, voel, laat het gebeuren en dan zie je wel. That’s it. End of story :).

Wanneer voel jij kerstmagie?

En nu ben ik natuurlijk heel benieuwd: wat is kerstmagie voor jou? Wanneer voel jij dat bijzondere kerstgevoel het sterkst? Is het een traditie die ieder jaar terugkomt, een geur of liedje dat het meestal opwekt, iets wat iemand voor je doet of juist iets wat je zelf creëert? Weet je nog zo’n moment waarop je onverwacht werd overvallen door dat heerlijke ‘ja, dít is kerst-gevoel’? Deel het vooral hieronder in de reacties! Ik vind het ontzettend leuk om te ontdekken waar kerstmagie voor andere mensen in zit. En wie weet brengen we elkaar zo weer op ideeën om dit jaar nog meer kerstgevoel te ervaren.

Liefs,
Sas